Termin

Sieć czuciowo-ruchowa

Sieci wielkoskalowe · Propriocepcja i dotyk · Sterowanie ruchem

Opis

Sieć czuciowo-ruchowa (ang. somatomotor network) to kora ruchowa (ang. motor cortex) i kora somatosensoryczna (S1) po obu stronach bruzdy środkowej (ang. central sulcus) (Uddin, Yeo i Spreng 2019). Yeo i współpracownicy podzielili korę 1000 dorosłych na siedem sieci wielkoskalowych według łączności funkcjonalnej (ang. functional connectivity), czyli zgodności, z jaką aktywność obszarów rośnie i spada w czasie, mierzonej funkcjonalnym rezonansem magnetycznym (ang. functional magnetic resonance imaging, fMRI) (Yeo i in. 2011). U Yeo i współpracowników do tej sieci trafiły też kora słuchowa i tylna część wyspy, ale autorzy zaliczają to do możliwych artefaktów: sygnał fMRI może się rozmywać między sąsiednimi zakrętami. W modelu sieci przyjętym na tej stronie rola sieci czuciowo-ruchowej to „Czuję ciało i się ruszam.”

Biswal i współpracownicy zaznaczyli w skanerze obszary kory ruchowej i somatosensorycznej aktywne przy ruchu dłoni. Potem, w spoczynku, wolne wahania sygnału fMRI w tych obszarach, poniżej 0,1 Hz, szły zgodnie ze sobą i z innymi obszarami związanymi z ruchem, a autorzy odczytali tę zgodność jako przejaw łączności funkcjonalnej mózgu (Biswal i in. 1995). Na głównym gradiencie kory (ang. principal gradient), osi porządkującej obszary kory według ich wzorców łączności funkcjonalnej, sieć czuciowo-ruchowa leży razem z wzrokową na końcu najdalszym od sieci domyślnej (Margulies i in. 2016).

Propriocepcja (ang. proprioception) to bioinformacja o tym, gdzie jest ciało i jak się rusza, płynąca od receptorów w skórze, mięśniach i stawach (Proske i Gandevia 2012). Ian Waterman stracił w dorosłym życiu grube włókna czuciowe nerwów (Miall i in. 2021). Jak podają Miall i współpracownicy, od linii kołnierzyka w dół nie ma czucia delikatnego dotyku ani propriocepcji, ale w takich przypadkach włókna ruchowe działają. Według Mialla i współpracowników większością swoich działań kieruje świadomie. Polecenie ruchu dociera więc do jego mięśni, ale bioinformacja o tym, gdzie jest ręka, od ciała już nie płynie. W warstwach gry opisanych na tej stronie sieć czuciowo-ruchowa należy do warstwy mikro, w której celujesz i trafiasz w czas.

Kiedy po ciemku sięgasz do włącznika światła, wiesz, gdzie jest Twoja dłoń, choć jej nie widzisz: bioinformacja z receptorów w Twojej skórze, mięśniach i stawach płynie do mózgu, a to, że czujesz ciało i się ruszasz, to aktywność Twojej sieci czuciowo-ruchowej. Z tej bioinformacji kształtują się Twoje Modele Mentalne ciała i polegasz na nich przy każdym ruchu.