Termin

Ian Waterman

Propriocepcja i dotyk · Sterowanie ruchem

Opis

Ian Waterman to mężczyzna, który w 1971 roku, po nagłej chorobie przypominającej grypę żołądkową, przy zdrowych mięśniach i stawach stracił zdolność ruchu. Rozpoznano u niego rzadką i skrajną postać deaferentacji (ang. deafferentation), stanu, w którym część bioinformacji płynącej w układzie nerwowym zostaje przerwana albo osłabiona, a z czasem nauczył się oceniać odległości wzrokiem (Cataldo 2023).

W literaturze naukowej opisywany jest jako IW, mężczyzna, który w dorosłym życiu stracił duże włókna czuciowe (Miall i in. 2021). Po ponad 16 latach choroby IW czuł poniżej szyi ból, ciepło, zimno i zmęczenie mięśni, ale propriocepcję (ang. proprioception), czyli doświadczenie tego, gdzie jest ciało i jak się rusza, oraz czucie delikatnego dotyku stracił. Ograniczona pamięć ruchowa pozwalała mu utrzymać postawę albo ciągnąć prosty, powtarzalny ruch, ale żaden nowy ruch nie był możliwy bez wzroku (Cole i Sedgwick 1992). Miall i współpracownicy podają, że w zadaniu na czas reakcji u osób kontrolnych wykrywanie bodźca wzrokowego zależało od tego, czy pojawiał się przy dłoniach, czy z dala od nich, ale u IW czasy reakcji nie różniły się między warunkami. Wnioskują stąd, że jego uwaga nie wyróżnia przestrzeni okołoosobowej, tej tuż wokół ciała.

Propriocepcja to aktywność sieci czuciowo-ruchowej, do której bioinformacja płynie od proprioceptorów: receptorów w mięśniach, ścięgnach i stawach, odczytujących położenie tkanek w ruchu (Betts i in. 2022). IW prowadzi każdy nowy ruch wzrokiem (Cole i Sedgwick 1992), a koordynację oka i ręki mogą tłumaczyć interakcje obszarów tylnej kory ciemieniowej (Andersen i in. 2014). Drugą stronę tej koordynacji pokazuje ataksja wzrokowa (ang. optic ataxia) w zespole Bálinta: według Andersena i współpracowników po uszkodzeniu tylnej kory ciemieniowej ręka chybia celu widzianego w polu przeciwnym do uszkodzenia, a sięgnięcia nie da się skorygować w trakcie ruchu.

Zamknij oczy i dotknij palcem nosa: trafiasz, bo polegasz na Modelach Mentalnych ciała, które kształtują się z bioinformacji płynącej od Twoich mięśni i stawów, a każde zaskoczenie w ruchu je aktualizuje. Ty prowadzisz rękę bez patrzenia, ale Waterman nauczył się prowadzić ruch wzrokiem, więc jego Modele Mentalne ciała kształtują się przede wszystkim z bioinformacji płynącej od siatkówki.

Sieć mózgowa

VISSMNDANVANSNCNDMNLIMJĘZz bokuVISSMNSNDMNLIMod środka
SMNsieć czuciowo-ruchowa
Ruszasz ręką, wiedząc bez patrzenia, gdzie jest: Twoje Modele Mentalne ciała to wtedy aktywność sieci czuciowo-ruchowej, z rdzeniem w korze ruchowej i somatosensorycznej po obu stronach bruzdy środkowej (Uddin, Yeo i Spreng 2019). IW czuje poniżej szyi ból, ciepło, zimno i zmęczenie mięśni, ale propriocepcję i czucie delikatnego dotyku stracił (Cole i Sedgwick 1992).
VISsieć wzrokowa
Patrzysz na dłoń, kiedy uczysz się nowego chwytu, więc Twoje Modele Mentalne ruchu kształtują się też z bioinformacji płynącej od siatkówki. IW bez wzroku nie wykona żadnego nowego ruchu (Cole i Sedgwick 1992).
DANsieć grzbietowa uwagi
Koordynujesz oko i rękę: według Andersena i współpracowników tę koordynację mogą tłumaczyć interakcje obszarów tylnej kory ciemieniowej (Andersen i in. 2014), a płacik ciemieniowy górny i bruzda śródciemieniowa należą do rdzenia sieci grzbietowej uwagi (Uddin, Yeo i Spreng 2019). IW prowadzi wzrokiem każdy nowy ruch, więc jego Modele Mentalne ruchu prawdopodobnie opierają się na tej sieci.

Materiały

Filmy

Linkują tutaj

Na zajęciach