Termin
Dylemat dwóch przycisków
Współpraca i konflikt · Teoria umysłu
Opis
Dylemat dwóch przycisków to eksperyment myślowy z mediów społecznościowych: każda osoba naciska w tajemnicy czerwony albo niebieski przycisk, a czerwony daje jej pewne przeżycie, niebieski przeżycie tylko wtedy, gdy niebieski naciśnie ponad połowa wszystkich. Gdy niebieski naciśnie ponad połowa, przeżywają wszyscy. Gdy naciśnie go połowa albo mniej, giną ci, którzy go nacisnęli, a gdyby wszyscy nacisnęli czerwony, przeżyliby wszyscy.
W dużej grupie niebieski najpewniej ktoś naciśnie: z litości, z ufności w innych albo bez namysłu, a jego przeżycie zależy od tego, czy dołączy do niego ponad połowa. Czerwony chroni Ciebie bez względu na wybór innych, ale jego koszt ponoszą ci, którzy nacisnęli niebieski: im więcej osób wybiera czerwony, tym mniejsza ich szansa. W problemie gapowicza pewny zysk każdej jednostki pogarsza wynik wszystkich, ale tu powszechny czerwony ratuje wszystkich, a ryzyko dotyczy tylko tych, którzy wybrali niebieski. W powtarzanym dylemacie więźnia (ang. prisoner's dilemma), grze, w której każdej z dwóch osób zdrada opłaca się bardziej niezależnie od ruchu drugiej, ale wspólna współpraca daje obu więcej niż wspólna zdrada, model Roberta Axelroda i Williama Hamiltona oraz turniej programów komputerowych pokazały, jak współpraca oparta na wzajemności może ruszyć w świecie samotników, rozwijać się wśród wielu innych strategii i opierać się wypieraniu, gdy te same osoby mogą spotkać się znowu (Axelrod i Hamilton 1981). Ale dylemat dwóch przycisków to gra jednorazowa: wybór zapada przed jakąkolwiek wymianą, więc o wyniku przesądza to, co każda osoba zakłada o pozostałych.
Kiedy wybierasz przycisk, polegasz na Modelach Mentalnych innych ludzi: ile osób uzna niebieski za oczywisty, ile się przestraszy, ile naciśnie go bez namysłu. To konstruowanie innych umysłów zamknięte w jednym ruchu ręki. Czerwony chroni Ciebie, ale niebieski, jeśli przeważy, chroni tych, którzy go wybrali, więc decydujesz, po której stronie progu stawiasz własne przeżycie.
Sieć mózgowa
- DMNsieć domyślna
- Zastanawiasz się, co naciśną inni: wnioskowanie o cudzych celach i przekonaniach to aktywność skrzyżowania skroniowo-ciemieniowego, przyśrodkowej kory przedczołowej i przedklinka (Van Overwalle i Baetens 2009).
- SNsieć istotności
- Czujesz niepokój przed wyborem: u zdrowych dorosłych poziom niepokoju zgłaszanego przed badaniem szedł w parze z łącznością grzbietowego przedniego zakrętu obręczy (ang. dorsal anterior cingulate cortex), obszaru sieci istotności (Seeley i in. 2007).
- CNsieć kontroli
- Liczysz, ilu graczy musi nacisnąć niebieski: to aktywność sieci kontroli, a sprawność w zadaniach wykonawczych szła w parze z łącznością jej obszarów w bocznej korze ciemieniowej (Seeley i in. 2007).