Sieć brzuszna uwagi

Opis

Sieć brzuszna uwagi (ang. ventral attention network) to skrzyżowanie skroniowo-ciemieniowe (ang. temporoparietal junction, TPJ), czyli dolny płacik ciemieniowy (ang. inferior parietal lobule) z górnym zakrętem skroniowym (ang. superior temporal gyrus), razem z dolną korą czołową, w większości w prawej półkuli (Corbetta i Shulman 2002). Jej aktywność to wykrycie bodźca ważnego dla zachowania, zwłaszcza wyrazistego albo zaskakującego. Według Corbetty i Shulmana przerywa ona, jak bezpiecznik (ang. circuit breaker), odgórny wybór bodźców prowadzony przez sieć grzbietową uwagi: kieruje wtedy uwagę na istotne zdarzenie. W modelu sieci przyjętym na tej stronie rola sieci brzusznej uwagi to „Coś przerywa plan.”

Yeo i współpracownicy podzielili korę 1000 dorosłych na siedem sieci wielkoskalowych według łączności funkcjonalnej (ang. functional connectivity), czyli zgodności, z jaką aktywność obszarów rośnie i spada w czasie (Yeo i in. 2011). W tym podziale sieć brzuszna uwagi obejmuje też obszary sieci istotności, ale podziały z wielokrotnych pomiarów kilku osób rozdzielają te sieci (Uddin, Yeo i Spreng 2019). Uddin, Yeo i Spreng traktują sieć brzuszną uwagi jako część szerszej sieci istotności, ale opisują różnicę: sieć brzuszna uwagi działa, jak się wydaje, głównie przy wykrywaniu wyrazistego bodźca z zewnątrz, a sieć istotności szerzej, przy bodźcach osobiście ważnych. Model sieci przyjęty na tej stronie trzyma je osobno.

Pacjentka P.S. po uszkodzeniu prawej półkuli ogląda dwa rysunki domu, w jednym lewa strona płonie. Mówi, że rysunki są identyczne, ale zapytana, w którym domu wolałaby zamieszkać, konsekwentnie wybiera dom bez ognia. Nie widzi lewej połowy pola widzenia, ale jej zaniedbywanie trwa także wtedy, kiedy swobodnie rusza głową i oczami, więc nie wynika ono wprost z utraty widzenia w lewym polu (Marshall i Halligan 1988). Zaniedbywanie stronne (ang. unilateral spatial neglect) to częsty zespół po uszkodzeniach głównie prawej półkuli: osoba pomija bodźce po stronie przeciwnej do uszkodzenia w tym, co mówi i co robi, przy pozornie sprawnym widzeniu (Corbetta i Shulman 2011). Według Corbetty i Shulmana zaniedbywanie łączono najpierw z uszkodzeniem kory ciemieniowej, zwłaszcza dolnego płacika ciemieniowego, a później także górnego zakrętu skroniowego i dolnego zakrętu czołowego. To obszary sieci brzusznej uwagi.

Czytasz w kawiarni, a przy sąsiednim stoliku z hukiem spada taca. Odrywasz wzrok od książki: to aktywność Twojej sieci brzusznej uwagi, przerywającej plan. Twoje Modele Mentalne kawiarni niosły predykcje (ang. predictions), czyli to, czego się spodziewały, a od receptorów płynie zaskoczenie (ang. prediction error), czyli to, czego predykcje nie objęły. Zaskoczenie aktualizuje te modele, a kiedy wracasz do czytania, polegasz już na nowych.

Sieć mózgowa

VANsieć brzuszna uwagi

Coś nagle przerywa Twój plan i odwracasz się ku temu: to aktywność sieci brzusznej uwagi, skrzyżowania skroniowo-ciemieniowego i dolnej kory czołowej, w większości w prawej półkuli (Corbetta i Shulman 2002).

Materiały

Linkują tutaj

Na zajęciach