Termin
Pacjent H.M.
Systemy pamięci · Wprawa i ekspertyza
Opis
Pacjent H.M. to mężczyzna, któremu w 1953 roku, w wieku 27 lat, neurochirurg William Beecher Scoville usunął przyśrodkowe struktury obu płatów skroniowych, żeby opanować padaczkę opierającą się lekom (Squire 2009; Corkin 2002). Według Corkin napady stały się znacznie rzadsze, ale od razu pojawiła się ciężka, trwała niepamięć następcza (ang. anterograde amnesia).
Brenda Milner przy pierwszej wizycie zobaczyła kogoś, kto zapomina codzienne zdarzenia niemal tak szybko, jak się dzieją, przy braku widocznej ogólnej utraty intelektu czy zaburzeń percepcji. Swój stan H.M. opisywał jako coś „jak przebudzenie ze snu”, w którym „każdy dzień jest sam w sobie”. Pierwsze obserwacje i wyniki testów opublikowali Scoville i Milner w 1957 roku, a H.M. zmarł w 2008 roku w wieku 82 lat (Squire 2009). Niepamięć faktów i zdarzeń okazała się u H.M. ciężka bez względu na rodzaj testu, materiał i zmysł, ale jego pamięć krótkotrwała (ang. short-term memory) działała prawidłowo. Przyśrodkowe struktury płata skroniowego są więc według Corkin konieczne dla długotrwałej pamięci deklaratywnej (ang. long-term declarative memory), czyli świadomego przypominania sobie faktów i zdarzeń (Corkin 2002).
W rysowaniu w lustrze obrysowujesz pięcioramienną gwiazdę, widząc rękę i gwiazdę tylko w odbiciu. H.M. nabrał tej wprawy w dziesięciu próbach i zachował ją przez trzy dni, ale pod koniec badania nie pamiętał, że kiedykolwiek wykonywał to zadanie (Squire 2009). Później utrzymywał taką wprawę nawet przez rok, a Corkin wnioskuje, że nabywanie i utrzymanie wprawy wzrokowo-ruchowej opiera się na obszarach poza przyśrodkowym płatem skroniowym (Corkin 2002). Niepamięć H.M. miała przy tym stopnie: plan domu, w którym zamieszkał po operacji, narysował zgodnie z rzeczywistym, jak mapę poznawczą niezależną od punktu widzenia, a Corkin przypisuje to tysiącom „prób uczenia się” w tym domu.
Kiedy rano przypominasz sobie wczorajszą rozmowę, Twoja sieć domyślna odbudowuje tę scenę na nowo, bo pamięć to rekonstrukcja. Kiedy jedziesz rowerem, polegasz na Modelach Mentalnych ruchu, a przypominać sobie nauki jazdy nie musisz. U H.M. po operacji kształtowały się Modele Mentalne ruchu, ale to, czego doświadczył po operacji, wracało do niego tylko z rzadka i w strzępach (Corkin 2002).
Sieć mózgowa
- DMNsieć domyślna
- Przypominasz sobie wczorajszy wieczór albo planujesz jutro: Twoje Modele Mentalne tych scen to aktywność sieci obejmującej przyśrodkowy płat skroniowy, wspólnej dla pamięci autobiograficznej, wyobrażania przyszłości i nawigacji (Spreng, Mar i Kim 2009), a H.M. stracił obustronnie większość kory śródwęchowej i około połowy długości formacji hipokampa (Corkin i in. 1997).
- SMNsieć czuciowo-ruchowa
- Ćwiczysz ruch ręki, którą widzisz tylko w lustrze, a Twoje Modele Mentalne tego ruchu kształtują się z każdą próbą. U H.M. nabywanie i utrzymanie takiej wprawy wzrokowo-ruchowej opierało się według Corkin na obszarach poza przyśrodkowym płatem skroniowym (Corkin 2002), prawdopodobnie na sieci czuciowo-ruchowej kory ruchowej i somatosensorycznej (Uddin, Yeo i Spreng 2019).