Termin
Rozszczepiony mózg
Rozszczepiony mózg · Mózg języka
Opis
Rozszczepiony mózg (ang. split brain) to mózg po przecięciu spoidła wielkiego (ang. corpus callosum), pęku włókien łączącego lewą i prawą półkulę; samą operację nazywa się kalozotomią (ang. callosotomy). Van Wagenen i Herren wprowadzili ją, żeby opanować napady u osób z padaczką lekooporną, a Philip Vogel i Joseph Bogen przecięli wszystkie spoidła kory u byłego spadochroniarza z ciężkimi, zagrażającymi życiu napadami. Przecięcie całego spoidła odcina przepływ bioinformacji percepcyjnej, czuciowej i ruchowej między półkulami (Gazzaniga 2005).
Gdy obraz błyśnie na ułamek sekundy z jednej strony punktu, w który patrzy osoba po kalozotomii, bioinformacja z prawej połowy pola widzenia (ang. visual field) płynie wyłącznie do lewej półkuli, a z lewej połowy wyłącznie do prawej; do obu półkul trafia tylko pas szeroki na 1–2° wokół środka pola (Gazzaniga 2000). U ogromnej większości ludzi mowę prowadzi wyłącznie lewa półkula (Gazzaniga 2005), choć po wczesnym uszkodzeniu lewej półkuli język może rozwinąć się w prawej (Fedorenko, Ivanova i Regev 2024). Jak opisuje Gazzaniga w artykule z 2000 roku, pacjent P.S. zobaczył lewą półkulą kurzą łapkę, a prawą zaśnieżoną scenę. Lewą ręką, którą porusza prawa półkula, wybrał łopatę, a prawą ręką kurę; mówiąca lewa półkula wytłumaczyła łopatę kurnikiem: do jego sprzątania potrzeba łopaty. Proces, który układa taką opowieść po fakcie, Gazzaniga i jego zespół nazwali interpretatorem lewej półkuli.
Pacjent DDC po pełnej kalozotomii porównywał dwa bodźce z przeciwnych połówek pola widzenia z trafnością 55,4%, bliską przypadkowi, a dwa bodźce w obrębie jednej połówki z trafnością 90,4%, ale obecność, położenie i tożsamość bodźca w całym polu widzenia wskazywał znacznie powyżej przypadku, tak samo lewą ręką, prawą ręką i słowami, także w próbach, w których był pewny odpowiedzi (Pinto i in. 2017). Zespół Yaïra Pinto wnioskuje, że przecięcie połączeń kory rozdziela percepcję wzrokową, a świadomy podmiot w mózgu pozostaje jeden. Ale pacjentów badano wiele lat po operacji, a w tym czasie mogli nauczyć się zgrywać półkule przez połączenia podkorowe, przez sterowanie ręką z półkuli po tej samej stronie albo przez wzajemne podpowiadanie sobie przez półkule (ang. cross-cueing), które opisują Volz i współpracownicy. Przegląd, którego autorami są badaczki i badacze z obu stron tego sporu, zostawia otwarte, czy w rozszczepionym mózgu działa jeden świadomy podmiot, czy dwa (de Haan i in. 2020).
Kiedy patrzysz na twarz rozmówcy, lewa połowa tego, co widzisz, to aktywność Twojej prawej półkuli, a prawa połowa to aktywność lewej. Twoje Modele Mentalne twarzy kształtują się z bioinformacji płynącej do obu półkul, a słowa, którymi opowiadasz, co widzisz, to najpewniej aktywność Twojej lewej półkuli.
Sieć mózgowa
- VISsieć wzrokowa
- Patrzysz w punkt, a obraz błyska na ułamek sekundy z prawej: po przecięciu spoidła bioinformacja z prawej połowy pola widzenia płynie wyłącznie do lewej półkuli, a z lewej połowy wyłącznie do prawej (Gazzaniga 2000).